Giúp thanh thiếu niên Việt Nam tự bảo vệ trước HIV/AIDS

In

Students at Hoang Quoc Viet upper secondary school in Quang Ninh ProvincePhạm Xuân Tùng hào hứng thảo luận và ghi chép cho cả nhóm trong một giờ sinh học về sự lây nhiễm HIV và sự nhân lên của virus này trong các tế bào máu. Loại hình giờ học mới có tính tương tác cao này là điều mà Tùng - một học sinh trường THPT Hoàng Quốc Việt ở thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, tỏ ra rất thích thú.

Giờ học này được dựa trên một chương trình học mới và lồng ghép về sức khỏe sinh sản và phòng chống HIV cho học sinh THPT hiện đang được Bộ Giáo dục và Đào Tạo xây dựng và thực hiện thí điểm, với hỗ trợ của LHQ và tổ chức Cứu trợ Trẻ em tại Việt Nam. Nhiều học sinh ở cùng lứa tuổi với Tùng ở tỉnh Quảng Ninh, Quảng Trị và TP.HCM hiện đang được học chương trình thí điểm mới này.

Một chương trình học toàn diện cấp quốc gia về phòng chống HIV

Mục đích cuối cùng của công tác hỗ trợ này là nhằm đảm bảo mọi thanh thiếu niên Việt Nam, chứ không chỉ mình Tùng và bạn bè của em trong chương trình thí điểm, có thể bảo vệ tốt nhất cho bản thân trước HIV. Cô Trương Thị Hoa, giáo viên dạy lớp của Tùng, cho biết: “Tôi đã nhận thấy những thay đổi tích cực trong sự tham gia của học sinh ở lớp tôi. Phương pháp dạy và học mới cho phép mọi học sinh đều có thể đóng góp ý kiến, và các em cũng nhiệt tình tham gia hơn. Tôi hy vọng phương pháp học này cũng như việc tập huấn cho giáo viên và phụ huynh học sinh sẽ giúp thanh thiếu niên sẵn sàng trò chuyện cởi mở hơn về HIV và các vấn đề liên quan, đồng thời bảo vệ bản thân được tốt hơn.”

Chương trình học mới cho các trường THPT trên khắp cả nước được phát triển từ các công tác thực hiện dưới sự hỗ trợ của LHQ tại các trường học ở Việt Nam, bao gồm các chương trình sống lành mạnh và kỹ năng sống, các sáng kiến về sức khỏe sinh sản và phòng chống HIV, và các chương trình tập huấn cho giáo viên mới ra trường về HIV. Công tác này lồng ghép vấn đề sức khỏe sinh sản và HIV vào các bài học chính và các hoạt động ngoại khóa ở các trường THPT, đồng thời có phần tập huấn đặc biệt cho phụ huynh để cho họ có thể thảo luận tốt hơn với con cái mình về các vấn đề liên quan đến HIV và sức khỏe sinh sản – những đề tài có thể đặc biệt nhạy cảm và khó giải quyết đối với nhiều gia đình ở Việt Nam.

Để hoàn thành được chương trình học thống nhất này về HIV, một số cơ quan LHQ – UNICEF, UNFPA và UNESCO, với sự hỗ trợ của UNAIDS – đã và đang cùng phối hợp kể từ năm 2008 với tư cách là một phần của Chương trình Chung của LHQ về HIV/AIDS trong khuôn khổ cải cách LHQ, cùng với tổ chức Cứu trợ Trẻ em, nhằm hỗ trợ việc xây dựng và áp dụng chương trình học.

Trong khuôn khổ thực hiện quá trình này, LHQ đã tài trợ cho công tác rà soát tất cả các chương trình học hiện có ở Việt Nam và cố vấn cho Bộ GD&ĐT về các kinh nghiệm thực tiễn tốt nhất tại các nước về giáo dục phòng chống HIV. Kết quả là sự kết hợp giữa kinh nghiệm trong nước và quốc tế đã góp phần xây dựng nên một chương trình học toàn diện hơn. Một sự thay đổi có liên quan là việc hướng tới các mối quan hệ năng động hơn giữa giáo viên và học sinh cũng như giữa cha mẹ và con cái nhằm đưa ra những hướng dẫn tốt hơn cho thanh thiếu niên về sức khỏe sinh sản và tự bảo vệ bản thân trước HIV.

Bà Lisa Sherburne, một chuyên viên trong lĩnh vực HIV thuộc tổ chức Cứu trợ Trẻ em, cho biết: “Đây là một trải nghiệm độc đáo với LHQ mà tôi chưa từng thấy ở đâu khác. Chúng ta có thể tiếp tục xây dựng chương trình học nhờ có những nỗ lực chung này [của các cơ quan LHQ]. Điều đó cho phép tạo ra nhiều nguồn lực hơn, nhiều hành động gắn kết hơn và một tiếng nói mạnh mẽ hơn đối với ngành giáo dục ở Việt Nam. Tôi nghĩ LHQ ở các quốc gia khác cần xây dựng mô hình tương tự.”

Những thay đổi nói trên đều nhằm mục đích lồng ghép nội dung phòng chống HIV vào chương trình khung quốc gia tiếp theo và các sách giáo khoa mới sẽ được Bộ GD&ĐT xây dựng, biên soạn và được Quốc hội thông qua trong năm 2015.
Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều thách thức trên con đường tiến tới cột mốc quan trọng này. Bộ GD&ĐT cần có sự lãnh đạo mạnh mẽ về mặt chính trị cũng như năng lực lớn hơn cho công tác lập kế hoạch và điều phối, các nguồn lực đầy đủ hơn, giáo viên có năng lực tốt hơn, cùng với cơ chế điều phối nội bộ trong Bộ và điều phối đa ngành hiệu quả hơn nhằm biến những ước mơ của họ thành hiện thực.
Ứng phó phối hợp hơn và thống nhất hơn với HIV của ngành giáo dục
Vấn đề điều phối là một lĩnh vực trọng điểm khác trong công tác ứng phó của ngành giáo dục mà LHQ cũng đang hỗ trợ để tạo nên sự khác biệt.

Ông La Quý Đôn, phó Vụ trưởng Vụ Học sinh - Sinh viên, Bộ GD&ĐT – Vụ có vai trò đầu mối đối với lĩnh vực giáo dục sức khỏe (trong đó có HIV) của Bộ GD&ĐT – cho biết: “Thách thức lớn nhất của chúng tôi là làm thế nào để có thể đẩy mạnh sự phối hợp chặt chẽ giữa các Cục, Vụ trong Bộ và giữa các Bộ có liên quan đến công tác ứng phó với HIV của ngành giáo dục”.

Năm ngoái lãnh đạo Bộ GD&ĐT đã yêu cầu LHQ hỗ trợ xây dựng một Ủy ban điều phối liên Vụ về HIV. LHQ đã hỗ trợ đoàn đại biểu của Bộ GD&ĐT do Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển làm trưởng đoàn sang thăm Căm-pu-chia nhằm học hỏi kinh nghiệm của nước này trong việc điều phối công tác ứng phó của ngành giáo dục quốc gia với HIV. Chuyến công tác và học tập này đã đem lại cho đoàn nhiều hiểu biết sâu sắc, và công tác thành lập một Ủy ban tương tự cho Bộ GD&ĐT đã bắt đầu được thực hiện. Các cuộc thảo luận cấp cao với sự tham gia của lãnh đạo Bộ GD&ĐT, lãnh đạo các cơ quan LHQ và đại diện các Cục, Vụ liên quan trong Bộ GD&ĐT đã được tổ chức nhằm xây dựng quy chế của Ủy ban, các vấn đề về tổ chức và kế hoạch công tác năm 2010.

Ông Nguyễn Vinh Hiển, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, cho biết: “Thật đáng tự hào khi nhìn thấy Ủy ban đang được hình thành. Đây là một tác động rõ rệt của việc LHQ cùng làm việc một cách thống nhất với Bộ chúng tôi. Sự gắn kết lớn hơn của LHQ đã tạo động lực cho chúng tôi tăng cường công tác điều phối nội bộ. Ủy ban này sẽ giúp chúng tôi tránh làm việc chồng chéo, giải quyết những vấn đề có khả năng xảy ra và có được cái nhìn tổng quát hơn về công tác ứng phó với HIV của ngành giáo dục. Tôi nhận thấy LHQ đang đáp ứng tốt hơn các nhu cầu của ngành giáo dục”.

Bộ GD&ĐT đã thể hiện sự cam kết và lãnh đạo mạnh mẽ hơn, nhưng vẫn cần có thêm sự hỗ trợ để có thể hiện thực hóa tầm nhìn về một công tác ứng phó trong toàn ngành. Đây sẽ một lần nữa là một nỗ lực làm việc chung trong đó LHQ – đặc biệt là UNICEF, UNFPA, UNESCO và UNAIDS – sẽ phối hợp với các đối tác phát triển khác như tổ chức Cứu trợ Trẻ em.

Ông Eamonn Murphy, Giám đốc Quốc gia UNAIDS tại Việt Nam, cho biết: “Chúng tôi cam kết cung cấp những hỗ trợ chung cho công tác hoạch định chính sách, cho việc điều phối và thực hiện tốt hơn một số khía cạnh chủ đạo trong công tác ứng phó với HIV của ngành giáo dục”.

Mục đích cuối cùng của công tác hỗ trợ này là nhằm đảm bảo mọi thanh thiếu niên Việt Nam, chứ không chỉ Tùng và các bạn của Tùng ở trường Hoàng Quốc Việt, có thể tự bảo vệ mình trước HIV một cách tốt nhất.

 Tải câu chuyện của chúng tôi bản đầy đủ tại đây