Follow us on: 
facebook
youtube
flick
 

Quyền lực, tiếng nói và quyền – những vấn đề chủ chốt để đạt được bình đẳng giới ở Châu Á-Thái Bình Dương

In Email

Hà Nội, ngày 9 tháng 3 năm 2010 – Trong những thập kỷ qua, Châu Á – Thái Bình Dương có thể tự hào về những biến chuyển lớn trong lĩnh vực kinh tế của khu vực song những thay đổi đó không phải bao giờ cũng được thể hiện trong tiến độ thực hiện bình đẳng giới.

Tình trạng phân biệt đối xử và bị quên lãng đang đe dọa chính sự sống còn của phụ nữ trong khu vực Châu Á-Thái Bình Dương nơi tỷ lệ phụ nữ tham gia vào chính trường, tỷ lệ phụ nữ có công ăn việc làm và có quyền sở hữu tài sản nằm trong số những nước có tỷ lệ thấp nhất thế giới. Việc họ không được tham gia vào các lĩnh vực cũng là nguyên nhân kìm hãm sự tăng trưởng kinh tế.

Đây là một số phát hiện của Báo cáo Phát triển Con người Khu vực Châu Á-Thái Bình Dương năm 2010 công bố ngày hôm nay tại Hà Nội do Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) tài trợ thực hiện (Quyền năng, Tiếng nói và Quyền: Thời điểm bước ngoặt đối với vấn đề Bình đẳng Giới ở khu vực Châu Á – Thái Bình dương).

Ông John HendraĐiều phối viên của Liên Hợp quốc tại Việt Nam cho biết “Nâng cao vị thế cho phụ nữ là điều đặc biệt quan trọng cần làm để đạt được các mục tiêu phát triển chung và giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững. Việt Nam đã được thế giới công nhận là nước đi đầu trong khu vực trong lĩnh vực thúc đẩy bình đẳng giới song Việt Nam vẫn còn nhiều việc cần làm để thực sự đạt được bình đẳng giới giữa nam và nữ”.

Báo cáo nhấn mạnh vào 3 lĩnh vực chính - Đó là quyền năng kinh tế, quyền ra quyết định về mặt chính trị và quyền hợp pháp để phân tích nguyên nhân tại sao phụ nữ bị tụt hậu và đề xuất các giải pháp giúp thay đổi quan điểm và chính sách để thúc đẩy và tiến xa hơn nữa trong lĩnh vực bình đẳng giới. Báo cáo khẳng định Châu Á hiện đang đứng trước một bước ngoặt và nếu áp dụng các chính sách phù hợp ngay từ bây giờ, các nước trong khu vực có thể tạo ra những chuyển biến tích cực.

 

Cùng một công việc nhưng thu nhập khác nhau

 

Ở tất cả các nước trong khu vực, tỷ lệ phụ nữ có việc làm có thu nhập thấp hơn nam giới và tỷ lệ đó ở các nước Nam Á và Đông Á cách biệt nhau rất nhiều. Xấp xỉ 70% phụ nữ Đông Á làm việc có thu nhập và tỷ lệ này cao hơn nhiều so với tỷ lệ bình quân trên thế giới là 53%. Trong khi đó, ở các nước Nam Á như Ấn Độ và Pa-kít-stăng, chưa đầy 35% phụ nữ làm việc có thu nhập.

Dù luật đã quy định phải trả lương cho nam nữ bằng nhau nếu làm việc như nhau song mức lương phụ nữ ở khu vực Châu Á – Thái Bình dương kiếm được vẫn thấp hơn nam giới rất nhiều và mức chênh lệnh về thu nhập giữa nam và nữ là từ 54 đến 90%. Báo cáo cũng cho biết phụ nữ “rốt cuộc lúc nào cũng phải làm một số công việc tồi tệ nhất với thu nhập thấp nhất – thường là những công việc mà nam giới không muốn làm hay những công việc được coi là “chỉ” phù hợp với phụ nữ”.

Phụ nữ Việt Nam chiếm 46,6% lực lượng lao động. Ấy thế nhưng, phụ nữ chủ yếu làm việc trong khu vực kinh tế tư nhân không được hưởng chế độ an sinh xã hội. Hơn nữa, do hơn 50% phụ nữ hiện đang làm công việc nội trợ không có thu nhập nên họ không có thu nhập trực tiếp. Những người làm việc có thu nhập chỉ được hưởng khoảng 87% mức thu nhập bình quân của nam giới.

Phụ nữ ít tham gia vào chính trường

 

Rất ít phụ nữ ở khu vực Châu Á – Thái Bình dương làm việc trong các cơ quan lập pháp. Tỷ lệ phụ nữ làm việc trong các cơ quan lập pháp ở khu vực này gần như thấp nhất thế giới, chỉ cao hơn tỷ lệ của khu vực Ả Rập. Đối với phụ nữ, có trình độ phát triển cao cũng không đồng nghĩa với việc sẽ tham gia nhiều hơn vào chính trường. Ví dụ, tỷ lệ phụ nữ Nhật hay phụ nữ Hàn Quốc chỉ chiếm 10% trong cơ quan lập pháp.

Ở Việt Nam, cứ 4 đại biểu Quốc hội thì có 1 người là nữ  – Đây là tỷ lệ phụ nữ tham gia vào Quốc hội cao nhất trong các nước thuộc khối ASEAN. Dù vậy, tỷ lệ phụ nữ tham gia vào quá trình ra quyết định cấp cao trong Đảng hay Nhà nước chưa cao: duy nhất chỉ có một nữ Bộ trưởng và trong 82 Thứ trưởng, chỉ có 5 người là nữ.

Nạn bạo lực đối với phụ nữ vẫn tồn tại dai dẳng

 

Tình trạng “thiếu nữ” ngày càng nghiêm trọng – điều đó nghĩa là số lượng bé trai được sinh ra nhiều hơn bé gái do các bé gái bị chối bỏ từ trong bào thai và phụ nữ tử vong do không được hưởng các dịch vụ y tế và bị suy dinh dưỡng. Tỷ lệ chênh lệch giới khi sinh cao nhất ở khu vực Đông Á. Tỷ lệ đó là 100 bé gái/119 bé trai.

Năm 2008, tỷ lệ giới khi sinh ở Việt Nam là 100/112, tăng lên từ tỷ lệ năm 2006 là 100/110.  Cứ theo đà này thì từ năm 2025, dân số Việt Nam sẽ thừa nam.

Tình trạng phụ nữ bị chồng hoặc bạn tình đối xử thô bạo vẫn còn phổ biến ở khu vực Châu Á – Thái Bình dương. Các điều tra Quốc gia cho biết tình trạng này ở mỗi nước khác nhau. Ở Pa-pua Niu Ghi nê, cứ ba phụ nữ thì hai người từng là nạn nhân của nạn bạo lực và ở Phi-líp-pin, tỷ lệ đó là 1/10. Một nghiên cứu mới đây được thực hiện ở Việt Nam cho biết hơn 20% phụ nữ đã kết hôn từng là nạn nhân của nạn bạo lực gia đình. Gần 2/3 phụ nữ Việt Nam tin rằng đàn ông đánh vợ là điều chấp nhận được.

Báo cáo cũng cho biết “Bạo lực gia đình gây thiệt hại hàng tỷ đô la cho các nền kinh tế quốc gia, một phần do gánh nặng về y tế lớn hơn đặt lên vai các hệ thống chăm sóc sức khỏe và năng suất lao động thấp đi”.

Khu vực đang đứng giữa bước ngoặt: Các khuyến nghị

Báo cáo nêu ra tám khuyến nghị hành động trên cả ba lĩnh vực đã nêu (quyền năng, tiếng nói và quyền). Một số giải pháp chính được đề xuất là dỡ bỏ các rào cản ngăn cản phụ nữ sở hữu tài sản như đất đai; tạo thêm việc làm có thu nhập; đảm bảo di cư an toàn và đầu tư vào y tế và giáo dục chất lượng cao.

Ông John Hendra cho biết: “Để phụ nữ Việt Nam có tiếng nói bình đẳng trong các quyết định ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của họ, có quyền bình đẳng trong việc tiếp cận và kiểm soát các nguồn lực kinh tế và được bình đẳng thực hiện các quyền hợp pháp và đươc pháp luật bảo vệ, chúng ta cần đảm bảo rằng mọi gia đình trên đất nước Việt Nam đều quý con trai và con gái như nhau và đầu tư để phát triển năng lực và tương lai cho cả con trai và con gái”.

Ông Hendra kết luận: “Phụ nữ cũng như nam giới cần bình đẳng trong việc ra quyết định trong gia đình, cộng đồng cũng như đời sống chính trị. Cần triển khai thực hiện khuôn khổ pháp lý hiện hành để hỗ trợ cho vấn đề bình đẳng giới và nâng cao vị thế cho phụ nữ. Và điều cuối cùng nhưng cũng không kém phần quan trọng là tất cả chúng ta, nam cũng như nữ đều phải lên tiếng phá vỡ sự im lặng đã bao trùm lên nạn bạo lực đối với phụ nữ dưới mọi hình thức.

Để biết thêm thông tin và truy cập Báo cao phát triển con người Khu vực Châu Á – TBD và toàn bộ tài liệu dành cho báo chí, mời vào website: http://www2.undprcc.lk/ext/pvr/

 

Để biết thêm thông tin, xin liên hệ:

Pernille Goodall
Phòng Truyền thông Liên Hợp quốc
Điện thoại: +84 4 822 4383, máy lẻ 123
Di động: +84 91 3209987
Email: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Nguyễn Việt Lan
Phòng Truyền thông Liên Hợp quốc
Điện thoại: +84 4 3822 4383, máy lẻ 121
Email: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Để biết thêm thông tin liên quan đến ngày quốc tế phụ nữ xem thêm