Phát biểu của ông Youssouf Abdel-Jelil, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam trong lễ Công bố Báo cáo Tình hình Trẻ em Thế giới 2016

In

Sự kiện: Lễ Công bố Báo cáo Tình hình Trẻ em Thế giới 2016

Địa điểm: Ngôi nhà Xanh Chung LHQ tại Việt Nam, 304 Kim Mã, Ba Đình, Hà Nội

Kính thưa ông Doãn Mậu Diệp, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội,

Kính thưa bà Ngô Thị Minh - Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội,

Kính thưa các vị khách quý,

Kính thưa toàn thể quý vị đại biểu,

Hôm nay chúng ta có mặt tại đây để công bố Báo cáo thường niên mới nhất của UNICEF - Tình hình Trẻ em Thế giới 2016. Báo cáo năm nay tập trung thảo luận về vấn đề Công bằng cho mọi trẻ em, mà theo đó, những tiến bộ cần đạt được cho nhóm trẻ em và gia đình thiệt thòi nhất chính là điều kiện tiên quyết để hoàn thành các Mục tiêu Phát triển Bền vững cho các thế hệ mai sau.

Tương lai của trẻ em nghèo và thiệt thòi có thể phụ thuộc vào những cơ hội mà các em có được; nhưng khi hoàn cảnh xuất thân thường do số phận quyết định, thì cơ hội phát triển của các em lại không phụ thuộc vào số phận. Những cơ hội đó là kết quả của sự lựa chọn – lựa chọn của chính cộng đồng, của xã hội, của các tổ chức quốc tế và của các chính phủ.

Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể, tỉ lệ nghèo đã giảm từ 58% vào năm 1993 xuống còn 10% vào năm 2014. Tỉ lệ tử vong trẻ em cũng giảm từ 36 ca trên 1.000 trẻ em sinh sống vào năm 1990 xuống còn 10 ca trên 1.000 trẻ em sinh sống vào năm 2014. Báo cáo cũng nêu những khoản đầu tư đúng đắn của Việt Nam nhằm cải thiện hệ thống giáo dục. Tới năm 2012, Việt Nam đã phân bổ 21% ngân sách quốc gia cho giáo dục, góp phần đẩy nhanh những bước tiến đối với trẻ em.

Dù khá ấn tượng, những tiến bộ này mới chỉ thể hiện một phần trong bức tranh rộng lớn, và nhiều trẻ em vẫn tiếp tục bị bỏ lại phía sau. Khoảng 5,5 triệu trẻ em Việt Nam là trẻ em nghèo theo phương thức tính toán đa chiều. Do điều kiện dinh dưỡng nghèo nàn, tỉ lệ trẻ em suy dinh dưỡng thể thấp còi ở các vùng nông thôn Việt Nam cao gấp đôi ở khu vực thành thị, điều này có thể giải thích tại sao tỉ lệ tử vong trẻ sơ sinh ở các nhóm dân tộc thiểu số vẫn tiếp tục tăng bất chấp những tiến bộ chung của cả nước.

Giáo dục có vai trò đặc biệt trong việc xóa bỏ vòng lẩn quẩn của thiệt thòi và dễ bị tổn thương qua nhiều thế hệ. Dù tình hình chung đã được cải thiện, ở Việt Nam, tỉ lệ trẻ em chưa từng đi học vẫn khá cao, đặc biệt là ở một số dân tộc thiểu số. Ví dụ, gần 1/4 trẻ em người Mông trong độ tuổi đến trường chưa từng đi học hoặc tham gia bất kỳ hình thức giáo dục chính quy nào.

Đầu tư vào những trẻ em thiệt thòi nhất không chỉ đúng về nguyên tắc mà còn giúp mang lại lợi ích trước mắt và lâu dài cho quốc gia. Ví dụ, cứ thêm mỗi năm học mà thanh thiếu niên trên toàn đất nước hoàn thành, thì trung bình sẽ giúp giảm tỉ lệ nghèo của quốc gia xuống 9%, và cứ thêm một năm trẻ được đi học sẽ giúp các em tăng thêm khoảng 10% thu nhập khi trưởng thành. Các giải pháp như hỗ trợ tiền mặt có thể giúp các em được đi học lâu dài hơn, học lên các bậc cao hơn có thể mang lại lợi ích cho cả quốc gia.

Khi trẻ em được trao các cơ hội như nhau để phát huy tối đa tiềm năng, các gia đình hỗ trợ và quan tâm chăm sóc trẻ em thì cộng đồng sẽ lớn mạnh, và quốc gia sẽ thành công trên chặng đường tăng trưởng và phát triển.

Tình hình Trẻ em Thế giới là một báo cáo toàn cầu đã đề cập tới triển vọng của một số quốc gia trên thế giới. Kinh nghiệm cho thấy những lựa chọn đúng đắn có thể làm thay đổi cuộc sống của hàng triệu trẻ em. Bất công không phải là điều không thể tránh được, cũng không phải là không thể xóa bỏ được, và mô hình giáo dục của Việt Nam là một ví dụ tuyệt vời. Chúng ta phải đến được với những trẻ em bị lãng quên và điều này phải luôn được đặt ở vị trí trung tâm của mọi nỗ lực trong quá trình thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững, nhưng chúng ta cần tập trung hơn nữa vào những trẻ bị bỏ lại phía sau. UNICEF, cùng với các cơ quan LHQ khác, cam kết hỗ trợ Việt Nam đẩy nhanh tiến độ để có thể đến được với những trẻ em bị thiệt thòi nhất, dễ bị tổn thương nhất và bị loại trừ nhất nhằm thực hiện các mục tiêu vào năm 2030.

Chúng ta sẽ giúp tập trung giải quyết các rào cản và tháo gỡ các nút thắt đang cản trở trẻ em tiếp cận những hỗ trợ và dịch vụ cần thiết. Hệ thống luật pháp, như Luật Trẻ em mới ban hành, đã đóng vai trò định hướng cho những chuyển đổi tích cực, nhưng chúng ta vẫn sẽ tiếp tục hỗ trợ để biến cam kết này thành hành động thông qua các chương trình tập trung vào sự công bằng và chi tiêu công. Chúng ta cũng cần thay đổi chi tiêu công để phục vụ tốt hơn những đối tượng bị loại trừ nhiều nhất.

Tôi khuyến khích tất cả quý vị bỏ chút thời gian đọc bản báo cáo này và chia sẻ lời kêu gọi hành động khẩn cấp của chúng tôi vì một thế giới tốt đẹp hơn cho trẻ em. Ra đời trong nghèo khó và thiếu thốn hôm nay không có nghĩa là cuộc sống mai này của các em đã hết hy vọng, và chúng ta có thể đảo ngược tình thế bằng cách thay đổi chính sách, chương trình và các ưu tiên trong chi tiêu công. Chúng ta vẫn có cơ hội tác động tới tương lai của những trẻ em thiệt thòi nhất để mang lại cho các em cơ hội bắt kịp với những trẻ em có cuộc sống thuận lợi nhất.

Xin cảm ơn!