Follow us on: 
facebook
youtube
flick
 

Bài diễn văn của Bà Shoko Ishikawa, Trưởng Đại diện Cơ quan Liên Hợp Quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ tại Diễn đàn CEDAW- Tổng kết tiến trình bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ trong 10 năm

In Email

 

Thời gian: 8h55 thứ Ba, ngày 19 tháng 4 năm 2016

Địa điểm: Khách sạn Melia, 44B Lý Thường Kiệt, Hoàn Kiếm, Hà Nội

  • Ông Nguyễn Trọng Đàm, Thứ trưởng Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội
  • Ngài David Devine, Đại sứ Canada tại Việt Nam
  • Kính thưa các đồng nghiệp và các vị khách quý,

Ngày hôm nay, tôi rất vinh dự được chào đón tất cả quý vị tại diễn đàn này nhằm tổng kết lại tiến trình thực hiện Công ước về Xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử đối với phụ nữ (CEDAW) cũng như tiến trình thực hiện bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ tại Việt Nam trong 10 năm qua. Diễn đàn đánh dấu sự hoàn thành của chương trình hợp tác 10 năm được thực hiện giữa UN Women và Chính phủ Canada. Chính phủ Canada đã hỗ trợ rất nhiều cho quá trình thực hiện Công ước CEDAW tại Việt Nam thông qua việc hỗ trợ chương trình vùng tại 8 nước mà Việt Nam là nước thành viên.

Kính thưa quý vị đại biểu,

Tháng 9 vừa qua, các nước thành viên Liên Hợp Quốc (LHQ) đã thông qua Các mục tiêu phát triển bền vững, trong đó vấn đề bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ được đặt ưu tiên hàng đầu. Mục tiêu 5 – một mục tiêu cụ thể về bình đẳng giới đã kêu gọi các quốc gia thành viên đảm bảo rằng phụ nữ và trẻ em gái luôn được an toàn và không phải chịu bạo lực; được có tiếng nói bình đẳng và được đại diện trong việc ra các quyết định ở tầm địa phương cũng như ở trung ương; và được có thu nhập và khả năng kiểm soát các nguồn lực kinh tế tương đương với nam giới. Chỉ tiêu đầu tiên trong Mục tiêu 5 là chấm dứt mọi hình thứ phân biệt đối xử đối với phụ nữ và trẻ em gái ở khắp mọi nơi.

Bình đẳng giới cũng được lồng ghép xuyên suốt trong các mục tiêu khác thuộc Các mục tiêu phát triển bền vững. Chưa bao giờ chúng ta chứng kiến sự đồng thuận cao trên toàn thế giới của các nhà lãnh đạo về bình đẳng giới, coi đó vừa là một điều kiện tiền đề và vừa là khả năng để đạt được phát triển bền vững. Phải thừa nhận rằng, chỉ khi đặt quyền phụ nữ vào trung tâm quá trình phát triển thì chúng ta mới có thể đạt được công bằng và tiến tới phát triển bền vững.

Chính việc áp dụng Công ước CEDAW sẽ mở ra cơ hội chưa từng có cho chúng ta thực hiện điều này. Với 189 nước thành viên, Công ước CEDAW nhận được sự phê chuẩn toàn cầu và trở thành công cụ nhân quyền duy nhất cho phép bảo vệ toàn diện quyền con người của phụ nữ.

Không thể phủ nhận rằng Việt Nam đã có những nỗ lực mạnh mẽ trong việc bảo đảm quyền bình đẳng giữa phụ nữ và nam giới. Việt Nam là một trong những nước đầu tiên thông qua Công ước CEDAW năm 1982 và cam kết không phân biệt đối xử trên cơ sở giới cũng như cam kết hướng tới bình đẳng thực chất bằng việc đảm bảo bình đẳng trong tiếp cận các cơ hội thực tế lẫn trong luật.

Cùng nhìn lại 10 năm trước đây khi chưa có Luật Bình đẳng giới, những yếu tố tạo nên sự phân biệt đối xử, cách thức điều chỉnh và xử phạt với phân biệt đối xử cũng như cách thức thúc đẩy bình đẳng giới đều không được chỉ rõ. Bạo lực gia đình cũng không được nhìn nhận như là một vấn đề về chính sách công. Vì vậy, rất nhiều nỗ lực đã được thực hiện để xây dựng Luật phòng chống bạo lực gia đình, bộ luật này được thông qua vào năm 2007. Tại thời điểm đó, các chiến dịch nhằm chấm dứt bạo lực đối với phụ nữ do chính quyền phối hợp với nhiều bên tổ chức là điều không tưởng. Do đó, lập trường tiến bộ của chính phủ trong những năm gần đây như tăng thời gian nghỉ thai sản cho phụ nữ, công nhận làm việc nhà là công việc lao động, giới thiệu các chính sách ưu đãi về thuế cho những công ty có lượng lớn lao động nữ... đều đáng khen ngợi.

Mặc dù vậy, khi đặt mục tiêu đạt được xã hội bình đẳng giới 50:50 vào năm 2030, chúng ta vẫn cần giám sát chặt chẽ những tác động của các chính sách này và tiếp tục phấn đấu cải thiện chúng.

Tháng trước, Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc Hội đã phát hành báo cáo đánh giá việc thực hiện Chiến lược Quốc gia về Bình đẳng giới trong giai đoạn 2011-2015. Trong đó chỉ ra rằng, chỉ có 4 trong số 22 chỉ tiêu được hoàn thành, và quan trọng hơn, một nửa trong số các chỉ tiêu không thể đo lường được mức thay đổi do không thu thập được dữ liệu hay do dữ liệu không phù hợp. Không có dữ liệu đáng tin cậy, chúng ta không thể lên kế hoạch cho những giải pháp can thiệp hiệu quả nhất cũng như sử dụng nguồn lực hạn chế của chúng ta một cách hiệu quả.

Chương trình khu vực của UN Women "Nâng cao quyền năng của phụ nữ ở Đông Nam Á" đã hỗ trợ 2 quá trình đánh giá của Ủy ban CEDAW năm 2007 và năm 2015. Thật vui khi thấy Kết luận Quan sát của Ủy ban năm 2015 đã chi tiết hơn rất nhiều và bao quát nhiều vấn đề hơn so với năm 2007. Điều này không có nghĩa là tình hình nhân quyền của phụ nữ tồi tệ hơn, mà ngược lại, nó cho thấy Việt Nam đã có những nhìn nhận sâu sắc hơn về vấn đề bình đẳng giới và đã tiến hành nâng cao năng lực để mang lại những đánh giá trên cơ sở giới và quyền về tình hình quốc gia chính xác hơn cho Ủy ban.

Mặt khác, một số khuyến nghị trong năm 2007 vẫn còn hiệu lực cho tới nay. Ví du, Việt Nam vẫn tiếp tục phải đấu tranh với tư tưởng gia trưởng dai dẳng, những định kiến đã ăn sâu vào suy nghĩ, tình trạng thiếu thông tin đầy đủ và dữ liệu về mọi hình thức bạo lực đối với phụ nữ cũng như việc thiếu hiểu biết về những biện pháp đặc biệt tạm thời.

Công ước CEDAW kêu gọi việc sử dụng các biện pháp đặc biệt tạm thời nhằm giải quyết những bất bình đẳng trong cấu trúc và truyền thống. Thiết lập các biện pháp tạm thời đặc biệt không chỉ là việc thúc đẩy sự tham gia chính trị của phụ nữ thông qua hạn ngạch bầu cử, mà còn tạo điều kiện tham gia bình đẳng cho cả nữ giới và nam giới trong mọi lĩnh vực của cuộc sống thông qua các biện pháp khác nhau như hỗ trợ học bổng hoặc các chương trình đặc biệt dành cho phụ nữ. Ở cấp độ toàn câu, Báo cáo bình đẳng giới của Diễn đàn Kinh tế thế giới năm 2014 chỉ ra rằng nếu không có thay đổi gì trong tốc độ hiện tại thì phải cần tới 81 năm thì phụ nữ mới đạt được bình đẳng giới trong linh vực kinh tế. Điều quan trọng hiện nay là chúng ta cần phải nhìn lại và đánh giá tiến trình bình đẳng giới không chỉ trên khuôn khổ pháp lý mà quan trọng hơn cả là trên những thay đổi được tạo ra cho cuộc sống hàng ngày của phụ nữ và trẻ em gái trong 10 năm qua. Nếu tiếp tục giữ tốc độ này, chúng ta phải cần bao nhiêu năm nữa để đạt được bình đẳng thật sự?

Kính thưa quý vị đại biểu,

Năm ngoái, Ủy ban CEDAW đã chọn sự tham gia của phụ nữ trong đời sống công và trong chính trị cũng như bạo lực đối với phụ nữ là 2 lĩnh vực mà Việt Nam cần lập tức tiến hành ưu tiên theo dõi, và báo cáo về từng bước thực hiện những khuyến nghị trong năm tới. Về vấn đề này, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội hồi tháng 5 sẽ là yếu tố tối quan trọng trong việc thực hiện khuyến nghị CEDAW và trong việc đáp ứng mục tiêu của Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới hướng tới việc bầu hơn 35% đại biểu nữ vào Quốc hội nhiệm kỳ 2016-2020.

Cam kết của Chính phủ và các bên liên quan khác nhau sẽ là chìa khóa để thúc để chương trình nghị sự phát triển. Trong chuyến thăm Việt Nam nhằm hỗ trợ sự phát triển của Chương trình hành động quốc gia để thực hiện Tổng kết Quan sát CEDAW của Bà Pramila Patten, thành viên Ủy ban CEDAW, bà đã nhấn mạnh rằng không có khuyến nghị nào hướng tới riêng một cơ quan. Mọi khuyến nghị đều đòi hỏi nỗ lực phối hợp của nhiều bên liên quan như các chuyên gia giới, đại biểu Quốc hội, các bộ ban ngành, đoàn thể, các tổ chức xã hội dân sự, các đối tác phát triển, các cơ quan truyền thông... Điều này là hoàn toàn chính xác khi chương trình này có sự góp mặt của nhiều đối tác như Bộ LĐ-TB&XH, Bộ Tư Pháp, Viện đào tạo tư pháp, Ủy ban quốc hội về các vấn đề xã hội, Hội Liên hiệp PNVN, Ủy ban dân tộc và một số tổ chức xã hội dân sự khác.

Chúng ta đã nhận được sự khuyến khích đặc biệt từ sự nhiệt tình ủng hộ của các nhóm xã hội dân sự. Chúng ta cần tạo ra nhiều không gian hơn để các tổ chức này được đóng góp vào quá trình tư vấn và đưa ra thông tin phản hồi về hoạt động của luật và chính sách. Điều này này đóng vai trò nâng cao tiếng nói của phụ nữ, hướng tới vận động tập thể và đòi hỏi hành động đáp ứng giới. Ở đây, tôi hoàn toàn ủng hộ hành động của mạng lưới các nhóm xã hội dân sự với việc gửi Thư ngỏ tới Quốc hội, lên án nhiều vụ việc gần đây liên quan đến bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái, trong đó đưa ra khuyến nghị và hỗ trợ Quốc hội trong việc thực hiện nhiệm vụ giám sát của mình.

Hôm nay, chúng ta ở đây để lắng nghe ý kiến của các lãnh đạo, chuyên gia và các đồng nghiệp, những người đang phần đấu vì bình đẳng giới trong lĩnh vực và khả năng của họ. Tôi muốn mời tất cả các bạn suy nghĩ nghiêm túc, lắng nghe với một tâm trí cởi mở và tích cực tham gia vào cuộc đối thoại. Chỉ khi đoàn kết, chúng ta mới có thể tạo ra sự khác biệt và biến bình đăng giới thành hiện thực.

Kết thúc bài diễn văn của mình, tôi muốn gửi lời cảm ơn chân thành tới Bộ LĐ-TB&XH trong việc hỗ trợ chúng tôi thực hiện diễn đàn ngày hôm nay.

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Chính phủ Canada và đặc biệt là Ngài đại sứ David Devine, một người luôn ủng hộ nhiệt tình cho bình đẳng giới và nhân quyền cho phụ nữ ở Việt nam. Nếu không có sự hỗ trợ hào phòng của Canada, UN Women đã không thể duy trì một chương trình khu vực toàn diễn nhằm hỗ trợ thực hiện Công ước CEDAW trong 10 năm qua.

Xin cảm ơn sự chú ý lắng nghe của toàn thể quý vị!