LHQ khảo sát ý kiến người dân Việt Nam về tham nhũng

In

Đăng trên VOA News ngày 4 tháng 5 năm 2012

Nhiều người dân Việt Nam coi hối lộ là vấn đề thuộc về hệ thống. Song cuộc khảo sát mới đây của Liên Hợp Quốc và Chính phủ Việt Nam nhằm tạo điều kiện cho người dân giãi bày trải nghiệm của mình về tham nhũng để các cơ quan có thẩm quyền làm một điều gì đó về vấn đề này.

Cố vấn chính sách của UNDP Jairo Acuna-Alfaro cho rằng cuộc khảo sát được Liên Hợp Quốc và Mặt trận Tổ quốc tiến hành vào đúng thời điểm nền kinh tế Việt Nam đang tăng trưởng và ngày càng có nhiều người dân đòi hỏi các cơ quan chính quyền phải nâng cao chất lượng của các dịch vụ mà họ cung cấp.
Ông Jairo Acuna-Alfaro nói: “Khi người dân có trình độ học vấn cao hơn và sức khỏe tốt hơn thì họ càng có kỳ vọng cao hơn về chất lượng của các dịch vụ [như] giáo dục và y tế cũng như đòi hỏi cán bộ công chức phải có năng lực tốt hơn và giải quyết các thủ tục hành chính cho họ một cách kịp thời hơn”.

Phần lớn những người tích cực đấu tranh đòi đổi mới là những nông dân bị mất đất cho các dự án phát triển.

Tuần trước, hàng trăm nông dân ở tỉnh Hưng Yên đã phản đối kế hoạch giải phóng mặt bằng để xây dựng một thành phố vệ tinh. Bà Lê Hiền Đức, một chiến sĩ đấu tranh chống tham nhũng và trước đây từng là cán bộ giúp việc cho Chủ tịch Hồ Chí Minh, cho biết bà đã chứng kiến khoảng 1.000 cảnh sát sử dụng hơi cay để giải tán 3.000 nông dân. Theo phản ánh của các cơ quan thông tấn báo chí nhà nước, 20 người đã bị bắt.

Sự kiện này diễn ra chỉ vài tháng sau vụ một nông dân ở Hải Phòng dùng súng và mìn để chống trả các lực lượng chính quyền nhân danh pháp luật đuổi ông ra khỏi mảnh đất của mình. Ông Alcuna-Alfaro cho rằng tình trạng tranh chấp đất đai là điều đặc biệt đáng lo ngại.

Ông Alcuna-Alfaro nói: “Tôi cho rằng sự việc mà chúng ta đang được chứng kiến liên quan tới đất đai. Nói chung, tất cả những trường hợp người dân lên tiếng và khiếu nại với Chính phủ mà chúng ta chứng kiến trong vài tháng đầu năm nay có lẽ đều bắt nguồn từ các vụ việc đất đai của người dân không được giải quyết một cách công bằng”.

Các vấn đề liên quan tới việc sử dụng đất là một nội dung quan trọng trong Báo cáo Chỉ số Hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh được công bố hôm thứ Năm vừa rồi.
Trong số 13.500 người được phỏng vấn trong cuộc khảo sát thì chỉ có 9% trong diện bị giải tỏa nói rằng họ nhận được mức đền bù sát với giá thị trường. Cứ 5 người được phỏng vấn thì 2 người nói rằng muốn được cấp sổ đỏ thì phải hối lộ.

Ông Acuna-Alfaro cho rằng kết quả khảo sát có ý nghĩa quan trọng vì công tác phòng chống tham nhũng ở Việt Nam thường theo cơ chế tự đánh giá, có nghĩa là những người sử dụng dịch vụ hiếm khi được bày tỏ những suy nghĩ của mình.

Ông Acuna-Alfaro nói: “Chúng ta đang chơi trò xấp ngửa với đồng xu và cung cấp loại dữ liệu khác có thể khách quan hơn và mang tính đại diện nhiều hơn cho người dân - chính là người sử dụng dịch vụ - và cần phải cân nhắc các dữ liệu này khi xem xét những tiến bộ về khung pháp lý và kết quả thực hiện các chiến lược cấp tỉnh trên thực tế”.

Một phần ba số người được phỏng vấn cho rằng cần phải hối lộ ở các cơ sở y tế, và hai phần năm cho rằng cần phải hối lộ ở các trường học.

Trong khi lương trung bình hàng tháng của người lao động ở Việt Nam chỉ có 150 Đôla, song mức tiêu cực phí mà những người được phỏng vấn phải chi mỗi năm thực sự đáng kinh ngạc: trung bình, khoảng 125 Đôla hối lộ cho nhân viên y tế và 58 Đôla hối hộ cho giáo viên và trường học.

Theo ông Đặng Ngọc Dinh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu phát triển và Hỗ trợ cộng đồng, con số đó cao nhưng không lấy gì làm ngạc nhiên. Ông ví tệ tham nhũng như tình trạng tắc nghẽn giao thông - một vấn đề mọi người đều biết nhưng không có cách nào để xử lý nhanh được.

Mục đích của cuộc khảo sát không phải để ca thán, buồn phiền về mức điểm thấp mà để tìm ra cách giải quyết. Theo ông Dinh, chính vì lý do đó, không nên xem mức điểm thấp là một điều tồi tệ, mà nên coi đó là cơ hội cho các cơ quan chính quyền địa phương so sánh và học hỏi lẫn nhau để hoạt động tốt hơn.

Ông Alcuna-Alfaro cho rằng đã đến lúc chính quyền các tỉnh/thành phố phải ra tay trừng trị tệ tham nhũng.
Với hơn 13.000 người dân lên tiếng, rõ ràng đây là chứng cứ không thể bỏ qua.