UNODC hỗ trợ Việt Nam áp dụng hiệu quả các chuẩn mực quốc tế trong phòng chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia

In

 

Hà Nội, ngày 23 tháng 5 năm 2016 - Nhằm hỗ trợ việc thực thi những điểm mới tích cực của Bộ luật hình sự Việt Nam năm 2015, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, ngày 23 và 24 tháng 5 năm 2016, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp Việt Nam, Cơ quan phòng chống Tội phạm và Ma túy của Liên Hợp Quốc (UNODC), và Bộ Tổng Chưởng lý Úc tổ chức hội thảo về chủ đề này.
 
Tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia trong những năm gần đây đang diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng về quy mô, và các quốc gia trên toàn cầu cũng đang cùng nhau phối hợp nhằm đối phó với các mạng lưới tội phạm quốc tế. Với 186 quốc gia thành viên, Công ước UNTOC là một trong những hiệp ước được phê chuẩn rộng rãi nhất về vấn đề pháp luật hình sự quốc tế.  Việt Nam phê chuẩn Công ước vào ngày 8 tháng 6 năm 2012.

 

Vào ngày cuối cùng của  kỳ họp thứ 10 (ngày 27/11/2015), Quốc hội khóa XIII đã thông qua Bộ luật hình sự (BLHS) sửa đổi năm 2015. Bộ Luật Hình Sự mới nội luật hóa một số yêu cầu chính của  của Công ước Liên Hợp Quốc về Phòng chống Tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (UNTOC) và Công ước Liên Hợp Quốc về Phòng chống Tham nhũng (UNCAC), từ đó phản ánh rõ nét hơn các chuẩn mực quốc tế và góp phần tăng cường hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tội phạm. Trong đó, các điều luật liên quan đến nhóm các tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia đã được  sửa đổi đáng kể. Ông Đinh Trung Tụng, Thứ trưởng Bộ tư pháp, phát biểu “Những sửa đổi trong BLHS mới đã phản ánh đúng thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm trong bối cảnh hội nhập quốc tế. BLHS 2015 nhằm mục đích  hỗ trợ Việt Nam trong công tác đấu tranh với tội phạm trong nước và quốc tế trong điều kiện hội nhập quốc tế và khu vực,đồng thời, BLHS cũng tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, thuận lợi trong hợp tác quốc tế cho cán bộ thực thi pháp luật.” BLHS thể hiện rõ cam kết của Việt Nam trong công tác phòng chống tội phạm có tổ chức.

Theo ông Christopher Batt, Cố vấn Khu vực Chương trình Chống rửa tiền kiêm Phụ trách văn phòng UNODC tại Việt Nam, BLHS không chỉ chú trọng vào việc nội luật các chuẩn mực quốc tế: “BLHS sửa đổi của Việt Nam còn nêu bật tầm quan trọng của việc bảo vệ quyền con người và giảm mạnh hình phạt tử hình.” Bộ luật mới cũng nhấn mạnh vào các hình phạt không giam giữ cũng như sự tham gia của cộng đồng trong việc chuyển đổi giữa nền tư pháp trừng phạt sang tư pháp phục hồi. Tất cả những thay đổi này thể hiện sự chuyển đổi trong quan điểm của Việt Nam đối với hệ thống tư pháp hình sự.
 
BLHS 2015 cũng thể hiện ý chí của Mục tiêu Phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc đưa ra vào năm ngoái. Ông Batt cho biết thêm “Mục tiêu thứ 16 của Mục tiêu phát triển bền vững hướng đến thúc đẩy một xã hội hoà bình, công lý và bao trùm. Mục tiêu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm thiểu mọi hình thức bạo lực, tham nhũng và hối lộ, tầm quan trọng của thu hồi và trả lại tài sản bị mất, và đấu tranh với mọi hình thức tội phạm có tổ chức.” Hội thảo là một bước tiến hướng tới thực hiện các Mục tiêu Phát triển bền vững mới, vì như ông Chris chia sẻ, “luật chỉ có ý nghĩa nếu được thực thi hiệu quả. UNODC và Bộ Tổng chưởng lý Úc vinh dự được   hợp tác với cơ quan Việt Nam và cán bộ thi hành luật pháp về cách thức biến những cải thiện pháp lý thành những thay đổi tích cực trên thực tế.”

Hơn 70 đại biểu là các thẩm phán, cán bộ kiểm sát, luật sư, công an, cán bộ tư pháp và học giả của Việt Nam, các chuyên gia từ UNODC và Bộ tổng chưởng lý Úc cùng thảo luận về cách thức thực hiện BLHS 2015. Các đại biểu thảo luận về những thay đổi trong Bộ Luật Hình Sự sửa đổi, tập trung vào các quy định liện quan đến  tham nhũng, rửa tiền, tội phạm có tổ chức, mua bán người và đưa người di cư trái phép. Các kinh nghiệm quốc tế nhằm giải quyết các vấn nạn này cũng được chia sẻ trong hội thảo.

Một hội thảo tương tự cũng được tổ chức tại thành phố Hồ Chí Minh vào tuần trước, ngoài thành phần như trên, hội thảo còn có  sự tham gia của các đại biểu là lực lượng thực thi pháp luật tại miền Nam Việt Nam.

Hội thảo là một phần trong chương trình hợp tác giữa UNODC và Bộ tổng chưởng lý Úc nhằm hỗ trợ công tác sửa đổi và thực thi BLHS nhằm đảm bảo việc tuân thủ các chuẩn mực quốc tế trong vấn đề tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia và bảo vệ tốt hơn quyền của các nhóm dễ bị tổn thương nhất. Trong thời gian qua, UNODC và Bộ tổng chưởng lý Úc đã tham gia vào quá trình sửa đổi BLHS thông qua đưa ra bình luận,  đề xuất cụ thể nhằm sửa đổi Bộ Luật, trao đổi trực tiếp với Ban Soạn Thảo Bộ Luật, tổ chức  toạ đàm, hội thảo và tham vấn rộng rãi với các bên liên quan.