Follow us on: 
facebook
youtube
flick
 

Dinh dưỡng bà mẹ và trẻ em ở Việt Nam

In Email

 

Tỷ lệ suy dưỡng và thiếu vi chất ở trẻ em Việt Nam xếp vào loại cao nhất trên thế giớ.
Mặc dù đã đạt được một số tiến bộ, SDD bà mẹ trẻ em vẫn còn là mối quan tâm về xã hội và kinh tế

  • 90% trẻ bị suy dinh dưỡng thấp còi trên thế giới tập trung ở 36 nước trong dó có Việt Nam.
  • Trong khi Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ trong hạ thấp suy dinh dưỡng thấp cân (giảm được 1/3 trong thập kỷ qua) SDD thấp còi vẫn còn chiếm 1/3 tổng số trẻ em Việt Nam, đặc biệt cao ở nông thôn và các dân tộc thiểu số. 
  • Các bệnh thiếu vi chất dinh dưỡng cơ bản – sắt, vitamin A, kẽm và I ốt – vẫn còn tác động rất lớn đến tình trạng tử vong và sống còn, đến tăng trưởng và phát triển nhận thức của trẻ em và bà mẹ.  

Các nỗ lực giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng (SDD) trẻ em, đặc biệt là thấp còi phải tập trung chăm sóc phụ nữ trước và trong suốt thời kỳ mang thai và trẻ em đến 2 tuổi – giai đoạn mà các tổn thương nghiêm trọng xảy ra không thể hồi phục được và các can thiệp dinh dưỡng có hiệu quả kinh tế cao nhất đối với sức khỏe trẻ em và công cuộc phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam.

  • Cải thiện DD cho nhân dân Việt Nam là hoàn toàn có thể làm được khi triển khai rộng rãi các chương trình can thiệp đã được chứng minh là có hiệu quả.
  • Các chương trình can thiệp có hiệu quả ở Việt Nam cũng như trên thế giới gồm bổ sung vi chất dinh dưỡng cho phụ nữ tuổi sinh đẻ, đặc biệt là khi có thai, tẩy giun, giáo dục dưỡng về nuôi con bằng sữa mẹ và cho trẻ ăn bổ sung hợp lý từ 5-24 tháng tuổi và chuyển giao/hỗ trợ tiền mặt có điều kiện. Tập trung ưu tiên và phối hợp tốt là cần thiết đề triển khai rộng rãi và tới được đúng các đối tượng thật sự cần can thiệp. 

Các can thiệp khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ, nuôi trẻ ăn bổ sung hợp lý, bổ sung vitamin A và kẽm có tiềm năng hiệu quả rất cao trong việc hạ thấp tỷ lệ tử vong và thiếu dinh dưỡng ở trẻ em.

  • Nuôi con bằng sữa mẹ. Ở Việt Nam, tất cả mọi trẻ mới sinh ra cần được đặt nằm cạnh mẹ ngay để được cho bú sớm, chứ không cho uống nước hoặc bất cứ một loại dịch nào khác, cho đến 6 tháng tuổi. Chỉ có gần nửa trẻ sơ sinh ở Việt Nam được bú mẹ sớm trong vòng 1 giờ đầu dau khi sinh và tháp hơn một phần năm trẻ em được bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu.
  • Vitamin A. Bổ sung Vitamin A có thể mang lại nhiều lợi ích hơn cho trẻ em và bà mẹ. Hiện nay vitamin A mới được bổ sung cho trẻ từ 6 đến 36 tháng tuổi, nhưng tại một số vùng thiếu vitamin A vẫn còn tiếp tục xảy cho trẻ em đến 5 tuổi. Mới chỉ có một nửa số trẻ em dưới 5 tuổi cần vitamin A nhận được vitamin A bổ sung, và chỉ có 1/3 bà mẹ được bổ sung vitamin A ngay sau đẻ.
  • Kẽm. Mọi trẻ em bị tiêu tiêu chảy đều cần phải được bổ sung ngay viên để kẽm giúp bệnh nhẹ đi và đề phòng các biến chứng và hậu quả sau tiêu chảy. Hiện nay việc sử dụng kẽm trong điều trị tiêu chảy ở trẻ em Việt Nam chưa được áp dụng..

Các can thiệp làm giảm thiều máu do thiếu sắt và thiếu i-ốt là hết sức quan trọng cho sự sống còn và phát triển nhận thức của trẻ em, trong giáo dục, và tiềm năng phát triển kinh tế trong tương lai. 

  • Sắt. Tất cả phụ nữ có thai cần được bổ sung viên sắt folic để đề phòng thiếu máu và cải thiện sức khỏe cho thai nhi và trẻ sơ sinh. Hiện nay mới chỉ có khoảng 60% phụ nữ mang thai uống viên sắt.
  • Một chương trình bán viên sắt folic cho phụ nữ có thai để bổ sung hang tuần đã giảm được tỷ lệ thiếu máuvà cải thiện tình trạng sắt trong thời kỳ mang thai và cải thiện được cân nặng sơ sinh.
  • I - ốt (Iodine). Tất cả muối của Việt Nam cần phải được tăng cường I -ốt để đề phòng bướu cổ và các rối loạn do thiếu I - ốt. Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ trong cuộc chiến phòng chống thiếu I ốt, nhưng không được sao nhãng trong việc sử dụng muối trộng I ốt.

Một loạt bài báo về thiếu dinh dưỡng ở bà mẹ và trẻ em được đang tải trên tạp chí Lancet, một tạp chí y học hàng đầu thế giới, đã cung cấp những thông tin mới về các yếu tố cực kỳ quan trọng liên quan đế các trẻ em suy dinh dưỡng, chúng ở đâu và vì sao bị SDD, và đề xuất các khuyến nghị căn cứ vào các can thiệp dựa vào bằng chứng để hạ thấp tỷ lệ thiếu dinh dưỡng

  • Một loạt 5 bài báo này đã điểm qua và phân tích hiệu quả và tác động tiềm tang của các can thiệp liên quan đến dinh dưỡng và các lựa chọn chính sách ở các nước đang phát triển bao gồm cả các hành động khuyến nghị để thúc đẩy các nỗ lực cải thiện tình trạng thiếu dinh dưỡng ở bà mẹ và trẻ em.
  • Trong lễ phát động các bài báo khoa học quan trọng của tạp chí Lancet sẽ được giới thiệu, như những bài về sự sống còn và sức khoẻ trẻ sơ sinh đã giúp cho việc hình thành chính sách và chương trình hành động về lĩnh vực này.

Lễ phát động giới thiệu loạt bài báo của tạp chí Lancet tại Việt Nam sẽ tạo ra cơ hộ quan trọng để thu hút sự chú ý của Nhà nước đối với vấn đề có tính sống còn và những việc có thể làm để  thúc đẩy các hành động cải thiện tình trạng thiếu dinh dưỡng ở bà mẹ và trẻ em

  • Các nỗ lực phối hợp để triển khai các thiệp đã được minh chứng là có hiệu quả, xác định nguyên nhân và hạ thấp suy dinh dưỡng ở tầm quốc gia và các tỉnh/ thành phố nhằm cải thiện sức khỏe, đời sống và phát triển các thế hệ tương lai.

Nguyên nhân dẫn đến thiếu dinh dưỡng được xác định là do ăn uống thiếu các chất dinh dưỡng và mắc một số bệnh thông thường, như là tiêu chảy.

  • Thiếu dinh dưỡng gây nên nhiều tác động khác nhau như: kém phát triển bào thai trong tử cung người mẹ (IUGR) dẫn đến cân nặng sơ sinh thấp dưới 2500 g (LBW) hay còn được gọi là suy dinh dưỡng bào thai; thấp còi, một dạng chậm phát triển chiều cao trường diễn hay suy dinh dưỡng mạn tính biểu hiện bằng chỉ tiêu chiều cao theo tuổi (H/A) thấp; gầy còm, một tình trạng sụt cân cấp tính, hay suy dinh dưỡng cấp tính biểu hiện bằng chỉ tiêu cân nặng theo chiều cao (W/H) thấp; và các thiếu hụt vi chất dinh dưỡng tiềm ẩn.
  • Những yếu tố này có ý nghĩa nhất trong vòng 24 tháng đầu tiên của cuộc đời trẻ đã nêu bật tầm quan trọng của dinh dưỡng trong thời kỳ có thai và đó chính là cửa sổ hay giai đoạn quan trọng nhất đề phòng thiếu dinh dưỡng là ngay từ khi bà mẹ bắt đầu có thai cho đến khi trẻ được 24 tháng tuổi. 

Thiếu dinh dưỡng là yếu tố chính trong phát triển trẻ em và tác động lâu dài rất xấu đến sức khỏe, khả năng học tập và năng xuất lao động.

  • Các nỗ lực hạ thấp tỷ lệ thiếu dinh dưỡng ở trẻ em cần phải tập trung vào cải thiện dinh dưỡng cho phụ nữ trước và trong suốt thời kỳ mang thai và trẻ em dưới 2 tuổi.
  • Kém phát triển bào thai hoặc SDD thấp còi trong hai năm đầu tiên của cuộc đời sẽ gây nên những tổn thương không hồi phục được, bao gồm cả chiều cao lúc trưởng thành thấp hơn, học thức kém, thu nhập thấp lúc trưởng thành và sẽ sinh ra những đứa con có cân nặng sơ sinh thấp (LBW).
  • Trẻ em bị SDD trong 2 năm đầu đời và lại tăng cân nhanh vào những năm sau đó sẽ có nguy cơ rất cao mắc các bệnh mạn tính có liên quan đến dinh dưỡng.