HÀ NỘI, 21 tháng 7 năm 2010 – Kết quả điều tra toàn bộ của cuộc Tổng điều tra Dân số và Nhà  năm 2009 đã được Ban Chỉ đạo Tổng điều tra Dân số và Nhà ở Trung ương công bố tại hội nghị  được tổ chức sáng nay tại Hà Nội. Tính đến 0h ngày 1 tháng 4 năm 2009, tổng số dân của Việt Nam là 85.846.997 người, là nước đông dân thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á và đứng thứ 13 trong số những nước đông dân nhất thế giới.

Kết quả của Tổng điều tra năm 2009 cho thấy mức tăng trưởng dân số trung bình hàng năm đã giảm đáng kể từ 1,7%/năm thời kỳ 10 năm trước (1989-1999) xuống còn 1,2%/năm giai đoạn 1999-2009. Con số này khẳng định rằng mức sinh của quốc gia đã giảm liên tục trong nhiều năm qua. 

Do tỷ lệ sinh giảm qua nhiều năm và tuổi thọ trung bình tăng lên, cơ cấu tuổi của dân số Việt Nam đã và sẽ thay đổi nhanh trong thời gian tới. Số liệu Tổng điều tra cho thấy Việt Nam đang bước vào “thời kỳ cơ cấu dân số vàng” – cơ hội duy nhất trong lịch sử của mỗi quốc gia để có được nguồn nhân lực dồi dào. Tuy nhiên, thời kỳ “cơ cấu dân số vàng này” có thể tạo ra những thách thức về việc làm và an sinh xã hội trong tương lai nếu lực lượng lao động trẻ không được trang bị về trình độ học vấn, đào tạo tay nghề và các cơ hội nghề nghiệp. Nếu giải quyết tốt được những thách thức này sẽ giúp đảm bảo được cuộc sống phồn thịnh cho toàn xã hội.

Trong khi Việt Nam cần tận dụng được những cơ hội của thời kỳ cơ cấu dân số vàng, thì đất nước cũng cần chuẩn bị tốt cho vấn đề già hóa dân số.Tuổi thọ của người dân được tăng lên và ngày càng có nhiều các cụ sống lâu chính là niềm vui của mỗi gia đình, cũng như toàn xã hội. Tuy nhiên, điều này sẽ đem đến những thách thức cho hệ thống an sinh xã hội đặc biệt là khi xu thế người già sống cô đơn hoặc không sống cùng với con cái đang ngày càng gia tăng.

Sự tăng nhanh bất thường của tỷ số giới tính khi sinh (SRB) cũng là một thách thức mà Việt Nam đang phải đối mặt. Tỷ số giới tính khi sinh gần đây đã tăng lên 110,5 bé trai trên 100 bé gái. Sự mất cân bằng tỷ số giới tính khi sinh sẽ tác động lên cơ cấu giới tính của dân số trong tương lai và sẽ dẫn tới hiện tượng thừa nam giới. Thiếu phụ nữ sẽ gia tăng áp lực khiến họ phải lập gia đình sớm và có thể làm tăng nhu cầu mại dâm và mạng lưới buôn bán phụ nữ và trẻ em gái.

Thay mặt cho Liên Hợp Quốc tại Viêt Nam, Bà Trần Thị Vân, Trợ lý Trưởng Đại diện UNFPA đã chúc mừng Chính phủ Việt Nam trong việc công bố kịp thời kết quả điều tra toàn bộ chỉ sau hơn một năm kể từ khi kết thúc điều tra tại thực địa. Bà Vân cũng tôi khuyến nghị các bộ ngành của chính phủ, các địa phương, các cơ quan phát triển song và đa phương, các doanh nghiệp, các cơ quan nghiên cứu và trường đại học hãy đầu tư nguồn lực cho khai thác  và sử dụng  nguồn số liệu quý giá này cho việc xây dựng chính sách và  chương Trinh quốc gia.

Tại hội nghị, Ông Nguyễn Sinh Hùng, Phó Thủ Tướng Thường trực, Trưởng Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở Trung ương, đã trao bằng khen cho UNFPA vì những đóng góp đáng kể tới thanh công của cuộc Tổng điều tra. Phó Thủ Tướng cũng đánh giá cao sự hỗ trợ của Liên Hợp Quốc cho cuộc Tổng điều tra và kêu gọi các cơ quan chính phủ, các địa phương, các cơ quan tài trợ quốc tế, các tổ chức xã hội dân sự, các viện nghiên cứu và các cơ quan báo chí sử dụng toàn bộ kết quả của cuộc Tổng điều tra cho việc xây dựng kế hoạch phát triển của đất nước.

•  Xem báo cáo kết quả điều tra toàn bộ tại đây